Ngữ pháp văn bản hành chính (公文语法)
公文语法是汉语功能语体中的一种高度程式化、规范化的书面语体，主要用于政府文件、法律条文、规章制度、正式通知、报告、协议等正式场合。其核心特征包括：大量使用固定搭配和套语（如“经研究决定”“特此通知”“予以批准”）、高度凝练的文言词汇（如“兹”“均”“悉”“拟”“准予”）、严谨的逻辑连接词（如“鉴于”“据此”“为此”）、以及无主句、长定语、并列结构等句法特点。掌握公文语法对于HSK 7-8-9级学习者至关重要，因为这是高级汉语能力中区分“日常交际”与“专业书面表达”的关键标志。
Công thức & Mẫu câu
用于公文开头，表示经过研究后作出决定。例如：经董事会研究决定，任命张三为总经理。
表示依据某项法律、规定或事实。例如：根据《中华人民共和国合同法》，双方应履行合同义务。
表示目的。例如：为了进一步优化营商环境，现制定以下措施。
表示对某对象施加某种行为。例如：对违规企业进行行政处罚。
表示给予某种处理。例如：予以批准、予以驳回。
表示对某事物施加某种动作。例如：加以改进、加以规范。
表示作出某种决定或行为。例如：作出批示、作出承诺。
表示开始进行某项活动。例如：开展专项整治行动。
表示实施某项制度或政策。例如：实行垃圾分类制度。
表示执行某项命令或计划。例如：严格执行安全规定。
表示实施某项方案或法律。例如：实施乡村振兴战略。
表示使政策、计划等得以实现。例如：落实主体责任。
表示全面执行某项方针政策。例如：贯彻新发展理念。
表示推动某项工作或发展。例如：推动高质量发展。
表示促进某方面的发展。例如：促进社会公平正义。
表示加强某项工作或管理。例如：加强市场监管。
表示使某事物更完备。例如：完善法律法规。
表示使某事物符合规范。例如：规范市场秩序。
表示使某体系更健全。例如：健全社会保障体系。
表示优化某方面。例如：优化营商环境。
表示提升某水平。例如：提升治理能力。
表示确保某目标的实现。例如：确保安全生产。
表示保障某权利或利益。例如：保障公民合法权益。
表示维护某秩序或利益。例如：维护社会稳定。
表示坚持某原则或方向。例如：坚持党的领导。
表示深化某改革或认识。例如：深化改革开放。
表示扩大某范围或规模。例如：扩大对外开放。
表示推进某进程。例如：推进国家治理体系和治理能力现代化。
表示加快某速度。例如：加快经济转型升级。
表示加大某力度。例如：加大执法力度。
表示强化某方面。例如：强化责任担当。
表示突出某重点。例如：突出抓好关键环节。
表示注重某方面。例如：注重实效。
表示着力于某方面。例如：着力解决突出问题。
表示大力进行某行动。例如：大力推进科技创新。
表示在原有基础上更进一步。例如：进一步深化改革。
表示切实地做某事。例如：切实保障和改善民生。
表示有效地做某事。例如：有效防范化解重大风险。
表示充分地做某事。例如：充分发挥市场在资源配置中的决定性作用。
表示全面地做某事。例如：全面推进依法治国。
表示深入地做某事。例如：深入开展调查研究。
表示系统地做某事。例如：系统规划、整体推进。
表示持续地做某事。例如：持续改善生态环境质量。
表示稳定地做某事。例如：稳定市场预期。
表示健康地发展。例如：促进房地产市场健康发展。
表示有序地进行。例如：有序推进城镇化。
表示协调地发展。例如：促进区域协调发展。
表示共同做某事。例如：共同维护世界和平与发展。
表示分别做某事。例如：分别予以处理。
表示另外再做某事。例如：另行通知。
表示重新做某事。例如：重新审核。
表示及时做某事。例如：及时报告。
表示按时做某事。例如：按时完成。
表示定期做某事。例如：定期检查。
表示随时做某事。例如：随时调整。
表示立即做某事。例如：立即整改。
表示迅速做某事。例如：迅速处置。
表示严格地做某事。例如：严格执法。
表示严肃地做某事。例如：严肃查处。
表示严厉地做某事。例如：严厉打击。
表示认真地做某事。例如：认真学习。
表示积极地做某事。例如：积极参与。
表示主动地做某事。例如：主动作为。
表示自觉地做某事。例如：自觉接受监督。
表示坚决地做某事。例如：坚决打赢脱贫攻坚战。
表示彻底地做某事。例如：彻底整改。
表示完全地做某事。例如：完全符合要求。
表示基本地做某事。例如：基本完成。
表示大体上。例如：大体一致。
表示初步地。例如：初步建立。
表示逐步地。例如：逐步完善。
表示逐年地。例如：逐年增加。
表示逐月地。例如：逐月上报。
表示逐项地。例如：逐项落实。
表示逐条地。例如：逐条对照。
表示逐级地。例如：逐级审批。
表示逐层地。例如：逐层传导压力。
表示逐户地。例如：逐户排查。
表示逐人地。例如：逐人登记。
表示逐一地。例如：逐一核实。
表示分别地。例如：分别处理。
表示分类地。例如：分类指导。
表示分级地。例如：分级负责。
表示分步地。例如：分步实施。
表示分批地。例如：分批推进。
表示分期地。例如：分期建设。
表示分项地。例如：分项考核。
表示分条地。例如：分条列项。
表示分款地。例如：分款表述。
重复，同上。
表示分目地。例如：分目编排。
表示分则地。例如：分则规定。
表示分章地。例如：分章叙述。
表示分节地。例如：分节说明。
重复，同上。
重复，同上。
重复，同上。
重复，同上。
重复，同上。
重复，同上。
重复，同上。
Lý thuyết & Giải thích chi tiết
1. 句法功能与语义约束
2. 语域与风格
3. 与相似语体的区别
4. 高级用法
1. 误用口语词汇
2. 缺少固定套语
3. 长定语结构混乱
4. 滥用“的”字
5. 主谓搭配不当
6. 混淆“予以”与“加以”
7. 遗漏“经”“根据”等介词
8. 时态错误
Ví dụ minh họa thực tế
经国务院常务会议研究决定，自2024年1月1日起，在全国范围内全面推行生活垃圾分类制度。
[Jīng Guówùyuàn chángwù huìyì yánjiū juédìng, zì 2024 nián 1 yuè 1 rì qǐ, zài quánguó fànwéi nèi quánmiàn tuīxíng shēnghuó lājī fēnlèi zhìdù.]
Sau khi nghiên cứu và quyết định tại Hội nghị Thường vụ Quốc vụ viện, kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2024, sẽ triển khai toàn diện chế độ phân loại rác thải sinh hoạt trên phạm vi cả nước.
根据《中华人民共和国环境保护法》及相关法律法规，现就进一步加强大气污染防治工作提出如下要求。
[Gēnjù "Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Huánjìng Bǎohù Fǎ" jí xiāngguān fǎlǜ fǎguī, xiàn jiù jìnyībù jiāqiáng dàqì wūrǎn fángzhì gōngzuò tíchū rúxià yāoqiú.]
Căn cứ Luật Bảo vệ Môi trường của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và các quy định pháp luật liên quan, nay đưa ra các yêu cầu sau đây về việc tăng cường hơn nữa công tác phòng chống ô nhiễm không khí.
为了深入贯彻落实创新驱动发展战略，加快实现高水平科技自立自强，特制定本实施方案。
[Wèile shēnrù guànchè luòshí chuàngxīn qūdòng fāzhǎn zhànlüè, jiākuài shíxiàn gāo shuǐpíng kējì zìlì zìqiáng, tè zhìdìng běn shíshī fāng'àn.]
Nhằm thực hiện sâu sắc chiến lược phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, đẩy nhanh việc đạt được trình độ cao về tự lực tự cường khoa học công nghệ, đặc biệt ban hành phương án thực hiện này.
对在疫情防控工作中涌现出的先进集体和个人，予以通报表扬和嘉奖。
[Duì zài yìqíng fángkòng gōngzuò zhōng yǒngxiàn chū de xiānjìn jítǐ hé gèrén, yǔyǐ tōngbào biǎoyáng hé jiājiǎng.]
Đối với các tập thể và cá nhân tiên tiến xuất hiện trong công tác phòng chống dịch bệnh, sẽ thông báo khen ngợi và khen thưởng.
各有关部门要密切配合，形成工作合力，确保各项政策措施落到实处、取得实效。
[Gè yǒuguān bùmén yào mìqiè pèihé, xíngchéng gōngzuò hélì, quèbǎo gè xiàng zhèngcè cuòshī luò dào shíchù, qǔdé shíxiào.]
Các cơ quan hữu quan phải phối hợp chặt chẽ, tạo thành hợp lực công tác, đảm bảo các biện pháp chính sách được thực hiện đến nơi đến chốn và đạt hiệu quả thực tế.
鉴于当前国际形势复杂多变，为维护国家主权、安全和发展利益，现决定启动应急响应机制。
[Jiànyú dāngqián guójì xíngshì fùzá duōbiàn, wèi wéihù guójiā zhǔquán, ānquán hé fāzhǎn lìyì, xiàn juédìng qǐdòng yìngjí xiǎngyìng jīzhì.]
Xét thấy tình hình quốc tế hiện nay phức tạp và biến đổi khôn lường, vì bảo vệ chủ quyền, an ninh và lợi ích phát triển của quốc gia, nay quyết định khởi động cơ chế ứng phó khẩn cấp.
本办法所称“重大突发事件”，是指突然发生，造成或者可能造成严重社会危害，需要采取应急处置措施予以应对的自然灾害、事故灾难、公共卫生事件和社会安全事件。
[Běn bànfǎ suǒ chēng "zhòngdà tūfā shìjiàn", shì zhǐ tūrán fāshēng, zàochéng huòzhě kěnéng zàochéng yánzhòng shèhuì wēihài, xūyào cǎiqǔ yìngjí chǔzhì cuòshī yǔyǐ yìngduì de zìrán zāihài, shìgù zāinàn, gōnggòng wèishēng shìjiàn hé shèhuì ānquán shìjiàn.]
Trong biện pháp này, 'sự kiện đột xuất trọng đại' là chỉ các sự kiện xảy ra đột ngột, gây ra hoặc có thể gây ra tác hại nghiêm trọng cho xã hội, cần áp dụng các biện pháp xử lý khẩn cấp để ứng phó, bao gồm thiên tai, thảm họa sự cố, sự kiện y tế công cộng và sự kiện an ninh xã hội.
各地区、各部门要结合实际，抓紧制定具体实施方案，明确时间表、路线图、责任人，确保各项任务按时保质完成。
[Gè dìqū, gè bùmén yào jiéhé shíjì, zhuājǐn zhìdìng jùtǐ shíshī fāng'àn, míngquè shíjiān biǎo, lùxiàn tú, zérèn rén, quèbǎo gè xiàng rènwù ànshí bǎozhì wánchéng.]
Các địa phương, các bộ ngành phải kết hợp thực tế, khẩn trương xây dựng phương án thực hiện cụ thể, xác định rõ lịch trình, lộ trình, người chịu trách nhiệm, đảm bảo các nhiệm vụ được hoàn thành đúng thời hạn và đảm bảo chất lượng.
对于违反本规定，造成严重后果的，依法依规追究相关单位和人员的责任。
[Duìyú wéifǎn běn guīdìng, zàochéng yánzhòng hòuguǒ de, yīfǎ yīguī zhuījiū xiāngguān dānwèi hé rényuán de zérèn.]
Đối với những hành vi vi phạm quy định này, gây hậu quả nghiêm trọng, sẽ truy cứu trách nhiệm của các đơn vị và nhân viên liên quan theo pháp luật và quy định.
本通知自发布之日起施行，有效期五年。此前有关规定与本通知不一致的，以本通知为准。
[Běn tōngzhī zì fābù zhī rì qǐ shīxíng, yǒuxiào qī wǔ nián. Cǐqián yǒuguān guīdìng yǔ běn tōngzhī bù yīzhì de, yǐ běn tōngzhī wéi zhǔn.]
Thông báo này có hiệu lực kể từ ngày ban hành, thời hạn hiệu lực là năm năm. Các quy định liên quan trước đây không phù hợp với thông báo này, thì lấy thông báo này làm chuẩn.
Luyện tập củng cố
19 bài tập
根据公文写作规范，请示应当遵循“一事一请”的原则，即一份请示只能包含一个请求事项，避免将多个事项____在一起。
以下哪项公文用语最符合“函”的写作要求？
请将下列句子重新排列，组成一段逻辑通顺的公文正文。 ① 为此，我局拟于2024年3月举办全市安全生产培训班。 ② 当前，我市安全生产形势依然严峻，事故隐患仍然存在。 ③ 现将培训方案随文报送，请审阅。 ④ 为进一步提高安全生产管理水平，有效防范和遏制重特大事故发生。
以下公文句子中，哪一项存在语法或语用错误？
请将以下中文公文句子翻译成越南语： “为贯彻落实党中央、国务院关于深化‘放管服’改革的决策部署，进一步优化营商环境，现就有关事项通知如下：”
在公文中，表示“经研究后作出决定”的规范用语是“经研究，____如下”。
下列公文用语中，哪一项使用不当？
根据《中华人民共和国合同法》，当事人订立合同，应当具有相应的民事权利能力和民事行为能力。当事人依法可以委托代理人订立合同。此处“代理”的含义是代理人在代理权限内，以被代理人的名义实施民事法律行为，被代理人对代理人的代理行为，承担____责任。
下列公文用语中，哪一项符合“函”的写作规范？
将下列句子重新排列，组成一段通顺的公文： ① 经研究，现批复如下。 ② 你局《关于调整城镇土地使用税税额标准的请示》收悉。 ③ 此复。 ④ 同意将城镇土地使用税税额标准调整为每平方米年税额1.5元。
下列公文句子中，没有语病的一项是：
将下列公文句子翻译成中文： "Pursuant to the provisions of Article 15 of the Administrative Procedure Law, the people's court shall, within seven days from the date of receipt of the起诉状, decide whether to file the case."
在公文中，“该单位”与“其单位”的用法区别在于：“该单位”用于指代前文已提及的特定单位，而“其单位”则用于指代前文提及的单位的所属关系。例如：“经查，____单位存在违规收费行为，责令其立即整改。”此处应填入____。
下列公文句子中，标点符号使用正确的一项是：
根据《中华人民共和国环境保护法》，企业事业单位和其他生产经营者应当防止、减少环境污染和生态破坏，对所造成的损害依法承担________。
下列句子中，哪一项的公文用语最为规范？
将下列词语排列成通顺的公文句子： ① 经研究 ② 现批复如下 ③ 你局《关于...的请示》 ④ 收悉
下列公文句子中，存在语病或不当之处的是：
将下列中文公文句子翻译成英文： “鉴于上述情况，经研究决定，对《实施细则》作如下修改：”
Chủ điểm liên quan cùng cấp độ
彼 và 兹 thiên văn viết, lần lượt chỉ bên kia/người kia và điều/nơi/thời điểm hiện tại trong công văn; 这么着 là đại từ chỉ cách thức khẩu ngữ, nghĩa ‘làm như thế này/thế thì’.
Lượng từ chuyên ngành và học thuật là những đơn vị đo lường đặc thù trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, kinh tế, luật pháp, v.v., thường xuất hiện trong văn bản chính thức, báo cáo nghiên cứu, tài liệu học thuật và diễn ngôn chuyên môn. Chúng không chỉ biểu thị số lượng mà còn mang sắc thái chính xác, trang trọng và tính hệ thống, đòi hỏi người học phải nắm vững ngữ cảnh sử dụng và các ràng buộc ngữ nghĩa. Việc sử dụng đúng các lượng từ này thể hiện trình độ ngôn ngữ cao và khả năng hiểu biết chuyên sâu về lĩnh vực liên quan.
Ở văn phong cao cấp, 我 không chỉ chỉ cá nhân người nói mà còn đứng trước danh từ tổ chức/quốc gia để biểu thị ‘phía chúng tôi/của chúng ta’, như 我国、我校、我方、我司. Cách dùng này cô đọng và có lập trường phát ngôn rõ.
Các từ '因此' (yīncǐ), '从而' (cóng'ér), '进而' (jìn'ér), và '由此' (yóucǐ) đều là phương tiện liên kết câu biểu thị quan hệ nhân quả hoặc suy luận trong văn phong học thuật trang trọng. '因此' nhấn mạnh kết quả trực tiếp từ nguyên nhân; '从而' chỉ kết quả tự nhiên hoặc hệ quả tất yếu; '进而' biểu thị bước tiến xa hơn hoặc hành động tiếp nối; '由此' mang sắc thái suy luận từ một tiền đề. Chúng thường xuất hiện trong các văn bản chính luận, nghiên cứu khoa học, và diễn ngôn chính thức, đòi hỏi sự chính xác về logic và ngữ nghĩa.
何 là đại từ nghi vấn văn viết nghĩa ‘gì, nào, tại sao, như thế nào’, xuất hiện trong nhiều mẫu cố định. 怎么着 là khẩu ngữ hỏi cách xử lý, tình trạng hoặc thách thức ‘thì làm sao/nên làm gì’.
Nhóm này gồm động từ tâm lý, cấu trúc đánh giá/phủ định và các động từ chức năng văn viết. Chúng khác nhau rõ về khẩu ngữ–văn viết và khả năng nhận tân ngữ: 巴不得/恨不得 biểu thị mong muốn mãnh liệt; 犯不着/犯得着 đánh giá sự cần thiết; 可否、可谓、予以 thiên về văn phong trang trọng.