Câu phức rút gọn: ……了……（就）……
Hai mệnh đề được rút gọn thành một chuỗi ngắn: hành động/trạng thái trước hoàn thành hoặc xuất hiện thì hành động sau lập tức/đương nhiên xảy ra. 了 sau vế đầu đánh dấu mốc; 就 có thể xuất hiện để nhấn mạnh sự tiếp nối nhanh.
Công thức & Mẫu câu
Mẫu câu rút gọn diễn tả hành động 1 vừa hoàn thành thì hành động 2 lập tức xảy ra; 了 đánh dấu mốc hoàn thành, 就 nhấn mạnh sự tiếp nối nhanh.
我吃了饭就去学校。
[Wǒ chī le fàn jiù qù xuéxiào.]
Tôi ăn cơm xong là đi đến trường ngay.
Cấu trúc rút gọn nhấn mạnh sau khi chủ ngữ hoàn thành hành động 1 (có tân ngữ) thì hành động 2 xảy ra; 了 đặt sau tân ngữ để biểu thị sự hoàn thành.
他做了作业去睡觉。
[Tā zuò le zuòyè qù shuìjiào.]
Anh ấy làm bài tập xong thì đi ngủ.
Mẫu câu rút gọn dùng để nêu điều kiện hoặc sự thay đổi đã xảy ra (với 了), thì chủ ngữ thực hiện hành động hoặc đạt kết quả (có thể có 就 để nhấn mạnh).
天晴了，我们（就）去公园。
[Tiān qíng le, wǒmen (jiù) qù gōngyuán.]
Trời nắng lên, chúng tôi (liền) đi công viên.
Lý thuyết & Giải thích chi tiết
Lưu ý quan trọng
- 了 ở đây thường nằm trong vế đầu chứ không chỉ là trợ từ cuối toàn câu.
- Mẫu này ưu tiên các sự kiện có quan hệ thời gian/điều kiện chặt; nếu cần kể trình tự rõ, dùng 先……然后…….
Lỗi thường gặp
我就下班了去找你。
我下了班就去找你。
Ví dụ minh họa thực tế
我下了班就去找你。
Tan làm là tôi đi tìm bạn ngay.
下了班 tạo mốc, 就 nhấn mạnh hành động sau nối tiếp.
雨停了我们就出发。
Mưa tạnh là chúng ta xuất phát.
雨停了 hoạt động như điều kiện/thời điểm cho 出发.
他吃了饭去图书馆。
Anh ấy ăn cơm xong thì đi thư viện.
就 được lược; quan hệ trước–sau vẫn được hiểu qua 了.
Luyện tập củng cố
10 bài tập
我吃____饭就去睡觉。
他到了学校____去图书馆。
我吃完饭____，____去看电影。____ (chọn phần đúng để hoàn thành câu)
小王考试____，____去旅行了。____ (chọn phương án đúng)
请在空格填上正确的一项，使句子符合“……了……（就）……”的用法：他把报告写完____就去睡觉了。
将下面的词语排成完整句子： ____ 我 / 做完 / 作业 / 就 / 看电视
找错并改正句子： 我了吃饭就睡觉。 ____
Dịch sang tiếng Trung: 'As soon as class finished, he left.' ____
Sắp xếp lại các phần để được câu đúng dùng cấu trúc „了…就…“ và điền vào chỗ trống ____: (phần: 他 / 一 / 下课 / 就 / 吃饭 / 了)
Phát hiện lỗi và chọn câu sửa đúng cho câu: ____ '他一到家了，就开始了看电视。'
Chủ điểm liên quan cùng cấp độ
非得……才…… nhấn điều kiện cần duy nhất/ép buộc mạnh; 任……也…… bao quát mọi trường hợp hoặc mức độ nhưng kết luận vẫn không đổi. Hai mẫu nén quan hệ điều kiện vào một câu.
Các mẫu rút gọn nén quan hệ điều kiện–kết quả hoặc nhượng bộ thành cấu trúc đối xứng. 没有A就没有B nhấn A là điều kiện nền tảng; 不A不B nhấn nếu không A thì không B; 再A也B nhấn dù mức A tăng tới đâu, B vẫn không thay đổi.
一……就…… nén quan hệ thời gian hoặc điều kiện vào một câu: vừa/hễ A thì ngay B. 一 đứng trước hành động/tình huống đầu; 就 đứng trước kết quả, nhấn khoảng cách rất ngắn hoặc quan hệ ổn định.
Câu phức rút gọn nén quan hệ điều kiện, giả thiết, tiếp nối hoặc nhượng bộ thành một câu ngắn. Loại không dấu hiệu dựa hoàn toàn vào trật tự và ngữ cảnh; mẫu 不……也…… nói ngay cả khi không làm/có A thì B vẫn xảy ra.