当战争变成账本和生意,特朗普每打一张牌美伊局势就更难收拾
Khi chiến tranh biến thành sổ sách và thương vụ, mỗi nước đi của Trump càng làm tình hình Mỹ-Iran thêm khó thu xếp
特朗普处理美伊危机的方式,越来越像是在用商人的账本来经营一场地缘政治危机。他看到的是成本、收费、选票和叙事,却没有真正算清楚战略后果。霍尔木兹海峡不是一条可以简单“收费通行”的商业通道,伊朗核设施也不是一栋可以用几枚炸弹炸掉入口后就宣布结案的地产项目。特朗普越试图把战争包装成一笔“美国不亏”的交易,就越暴露出美国在中东战略中的新困境:美国仍然有能力打,但越来越难以控制打完之后的局面。
Cách Trump xử lý khủng hoảng Mỹ-Iran ngày càng giống việc dùng cuốn sổ của thương gia để vận hành một cuộc khủng hoảng địa chính trị. Ông nhìn thấy chi phí, phí thu, phiếu bầu và câu chuyện kể, nhưng không thực sự tính toán rõ hậu quả chiến lược. Eo biển Hormuz không phải là một tuyến thương mại có thể đơn giản “thu phí qua lại”, cơ sở hạt nhân Iran cũng không phải một công trình có thể ném vài quả bom vào lối vào rồi tuyên bố xong việc. Trump càng cố gắng đóng gói chiến tranh thành một giao dịch “Mỹ không thiệt”, càng lộ ra bế tắc chiến lược mới của Mỹ ở Trung Đông: Mỹ vẫn còn khả năng đánh, nhưng ngày càng khó kiểm soát được tình hình sau khi đánh xong.
特朗普 视觉中国 资料图
Trump - ảnh tư liệu Visual China
特朗普的账本:有经济、有政治,但独缺战略
Sổ sách của Trump: có kinh tế, có chính trị, nhưng thiếu chiến lược
最新一个值得注意的信号,是特朗普开始把霍尔木兹海峡问题转化为“美国提供安全,过路船只买单”的叙事。特朗普7月13日声称美国应当控制霍尔木兹海峡,并且应该从通过海峡的货物中获得补偿;他还宣称美国将继续保持海峡开放(编者按:特朗普14日又表示,决定用海湾各国与美国达成贸易和投资协议,取代对经由霍尔木兹海峡运输货物收取20%的费用)。
Tín hiệu đáng chú ý mới nhất là Trump bắt đầu chuyển vấn đề eo biển Hormuz thành câu chuyện “Mỹ cung cấp an ninh, tàu qua lại phải trả tiền”. Ngày 13/7 Trump tuyên bố Mỹ nên kiểm soát eo biển Hormuz, và nên thu bù đắp từ hàng hóa đi qua eo biển; ông còn khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục giữ eo biển mở (biên tập viên chú: ngày 14 Trump lại nói sẽ dùng các nước Vùng Vịnh đạt các thỏa thuận thương mại và đầu tư với Mỹ, thay cho việc thu 20% phí đối với hàng hóa vận chuyển qua eo biển Hormuz).
这背后的逻辑并不复杂。特朗普知道,美国民众并不愿意再为一场中东战争付账。无论是共和党基本盘,还是更广泛的美国选民,都已经厌倦了看不到终点、看不到收益、看不到明确战略目标的海外军事卷入。因此,他需要一个新的说法:这不是美国纳税人又一次替世界维持秩序,而是美国提供保护,过路船只、能源市场和相关国家支付成本。
Logic phía sau không phức tạp. Trump biết rằng cử tri Mỹ không muốn tiếp tục trả tiền cho một cuộc chiến Trung Đông nữa. Dù là đảng Cộng hòa cơ bản hay cử tri Mỹ rộng hơn, họ đã chán nản việc can dự quân sự ở nước ngoài mà không thấy điểm dừng, không thấy lợi ích, không thấy mục tiêu chiến lược rõ ràng. Do đó ông cần một cách giải thích mới: đây không phải là người nộp thuế Mỹ lại lần nữa duy trì trật tự cho thế giới, mà là Mỹ cung cấp bảo vệ, tàu qua lại, thị trường năng lượng và các nước liên quan phải trả chi phí.
这种说法在美国国内政治上或许有一定包装效果。它能够回应选民对“为什么又要花美国人的钱”的疑问,也符合特朗普一贯的交易式政治语言:美国不再免费当世界警察,美国要收钱,美国要从维护秩序中获得回报。但是问题在于,战争不是收费站,海峡也不是高速公路。即便过路费能够在政治上缓解一部分纳税人不满,也不能改变伊朗会把这种安排视为对其海上生存空间的进一步挤压。美国越是把霍尔木兹海峡塑造成一个由美国定价、美国护航、美国排斥伊朗的空间,伊朗越有理由把破坏这一秩序当成抵抗美国霸权的正当行动。
Cách nói này có thể có hiệu quả bề ngoài trong chính trị nội bộ Mỹ. Nó trả lời được thắc mắc của cử tri “tại sao lại phải tiêu tiền của người Mỹ nữa”, và phù hợp với ngôn ngữ chính trị kiểu giao dịch thường thấy của Trump: Mỹ không còn làm cảnh sát thế giới miễn phí, Mỹ phải thu tiền, Mỹ phải nhận lại lợi ích từ việc duy trì trật tự. Nhưng vấn đề là chiến tranh không phải trạm thu phí, eo biển cũng không phải đường cao tốc. Dù phí qua lại có thể về mặt chính trị xoa dịu phần nào bất mãn của người nộp thuế, nó không thể thay đổi thực tế rằng Iran sẽ xem kiểu sắp xếp này là tiếp tục siết chặt không gian sinh tồn trên biển của họ. Mỹ càng biến eo biển Hormuz thành một không gian do Mỹ định giá, Mỹ hộ tống, Mỹ loại trừ Iran, Iran càng có lý do để phá vỡ trật tự đó như hành động chính đáng chống bá quyền Mỹ.
这正是特朗普思维中的盲点。他能算经济账,也能算政治账,却往往不愿意算战略账。经济账是:美国护航不能白干,安全成本应由使用者承担。政治账是:只要费用不是由美国纳税人直接承担,就可以向选民解释美国并没有再次陷入中东泥潭。可是战略账是:如果伊朗因此更坚决地威胁航运、更频繁地攻击美军设施、更坚定地保留核筹码,那么美国不仅没有降低成本,反而可能把一场有限冲突变成一套长期消耗机制。
Đây chính là điểm mù trong tư duy của Trump. Ông có thể tính toán sổ sách kinh tế, có thể tính toán sổ sách chính trị, nhưng thường không muốn tính sổ sách chiến lược. Sổ sách kinh tế là: Mỹ hộ tống không thể làm không công, chi phí an ninh phải do người sử dụng chịu. Sổ sách chính trị là: miễn là khoản phí không do người nộp thuế Mỹ trực tiếp gánh, thì có thể giải thích với cử tri rằng Mỹ không lại sa lầy vào đầm lầy Trung Đông. Nhưng sổ sách chiến lược là: nếu vì vậy Iran quyết liệt hơn trong đe dọa hàng hải, tấn công cơ sở Mỹ thường xuyên hơn, kiên quyết giữ lại con bài hạt nhân thì sao, khi đó Mỹ không chỉ không giảm chi phí mà còn có thể biến một cuộc xung đột hạn chế thành cơ chế tiêu hao dài hạn.
特朗普对伊朗核设施的威胁也体现了同样的问题。特朗普日前称,美国可能很快打击伊朗境内位于“镐山”(Pickaxe Mountain) 的核设施。该地点位于受损的纳坦兹铀浓缩设施附近,被认为有高度加固的地下隧道结构。 这类表态表面上非常强硬,实际上也可能是一种典型的特朗普式威胁管理:先把话说满,给伊朗施压,也给美国国内基本盘制造“总统正在行动”的印象,但真正行动时未必会采取最危险的地面特别军事行动。
Mối đe dọa của Trump nhằm vào cơ sở hạt nhân Iran cũng phản ánh cùng vấn đề. Gần đây Trump nói rằng Mỹ có thể sớm tấn công cơ sở hạt nhân ở “núi Pickaxe” nằm trong lãnh thổ Iran. Địa điểm này nằm gần cơ sở làm giàu urani bị hư hại ở Natanz, được cho là có cấu trúc đường hầm ngầm được gia cố rất mạnh. Những phát ngôn kiểu này bề ngoài rất cứng rắn, nhưng thực chất cũng có thể là một dạng quản lý đe dọa kiểu Trump: nói lớn lên, gây áp lực lên Iran, đồng thời tạo ấn tượng “tổng thống đang hành động” cho cơ sở cử tri trong nước, nhưng khi hành động thực tế chưa hẳn sẽ là những chiến dịch đặc biệt mặt đất nguy hiểm nhất.
原因很简单。如果美国真的要派出特种部队进入伊朗境内,摧毁、夺取或稀释浓缩铀,那就意味着美军士兵可能出现伤亡、被俘、行动失败、情报泄露等多重风险。特朗普若在行动前就高调放风,一旦出现伤亡,政治代价将非常高。因此,更可能出现的情况,是美军先以空袭、导弹或钻地弹打击该设施外围、入口或通道,以所谓“门口来一记重击”的方式向伊朗发出警告。美国甚至可能通过多轮轰炸把入口炸毁,然后宣布该设施已经无法使用,从而在媒体上制造“核威胁被解除”的胜利叙事。
Lý do rất đơn giản. Nếu Mỹ thực sự điều đặc nhiệm vào trong lãnh thổ Iran để phá hủy, lấy hoặc làm loãng urani đã làm giàu, điều đó có nghĩa là binh sĩ Mỹ có thể thương vong, bị bắt, nhiệm vụ thất bại, rò rỉ tình báo và nhiều rủi ro khác. Nếu Trump khoe trước khi hành động, một khi có thương vong giá chính trị sẽ rất cao. Vì vậy khả năng lớn hơn là binh lực Mỹ sẽ đánh từ bên ngoài bằng không kích, tên lửa hoặc bom xuyên đất, tấn công vùng ngoại vi, lối vào hoặc đường dẫn của cơ sở, theo kiểu “đánh mạnh vào cửa” để dằn mặt Iran. Mỹ thậm chí có thể qua nhiều đợt oanh kích phá hủy lối vào rồi tuyên bố cơ sở đó không thể sử dụng được, từ đó tạo ra câu chuyện thắng lợi “mối đe dọa hạt nhân đã bị loại” trên mặt báo.
这种打法并不一定没有军事效果。炸毁入口、破坏通道、延缓施工或阻断部分人员设备进出,都可能给伊朗核项目造成实际干扰。但这与“彻底铲除伊朗核能力”是两回事。一个深埋地下的核设施,即便入口受损,也不等于整体能力消失。更何况伊朗核项目不只是一个地点,也不只是一个建筑。它包含技术人员、隐蔽设施、材料转移、政治意志和国家安全逻辑。特朗普如果把打击一个入口包装成摧毁一个体系,那更像是为了中期选举和右翼媒体叙事服务,而不是为了真正解决核扩散风险。
Cách làm này không nhất thiết là không có hiệu quả quân sự. Phá hủy lối vào, làm hỏng đường dẫn, trì hoãn thi công hoặc ngăn chặn một phần nhân lực và thiết bị ra vào đều có thể gây nhiễu thực tế cho dự án hạt nhân Iran. Nhưng điều đó khác với “xóa bỏ toàn bộ năng lực hạt nhân Iran”. Một cơ sở nằm sâu dưới lòng đất, dù lối vào bị hư hại, không có nghĩa là toàn bộ năng lực biến mất. Hơn nữa dự án hạt nhân Iran không chỉ là một địa điểm hay một tòa nhà. Nó bao gồm kỹ thuật viên, cơ sở bí mật, chuyển giao vật liệu, ý chí chính trị và logic an ninh quốc gia. Nếu Trump đóng gói việc tấn công một lối vào như là phá hủy cả một hệ thống, thì điều đó giống phục vụ cuộc bầu cử giữa kỳ và các phương tiện truyền thông cánh hữu hơn là thật sự giải quyết rủi ro phổ biến hạt nhân.
格雷厄姆之死与特朗普面临的悖论
Cái chết của Lindsey Graham và nghịch lý Trump đang đối mặt
白宫与国会围绕对伊作战的法理矛盾,也显示出这场战争越来越被纳入美国国内政治操作。路透社报道称,特朗普已经正式通知国会,称与伊朗的敌对行动已经恢复,并试图由此启动新的六十天战争权力时间表。这一解释遭到批评者质疑,认为政府是在绕开国会授权限制。 这意味着特朗普政府试图把“停火之后的重新开火”定义为一场新的行动,而不是此前战争的延续。这样一来,白宫就可以声称自己仍处在无需国会正式授权的时间窗口内。
Mâu thuẫn pháp lý giữa Nhà Trắng và Quốc hội quanh chuyện tiến hành chiến tranh với Iran cũng cho thấy cuộc chiến này ngày càng bị đưa vào thao tác chính trị nội bộ Mỹ. Reuters đưa tin Trump đã chính thức thông báo với Quốc hội rằng hoạt động thù địch với Iran đã tái khởi động, và cố gắng từ đó kích hoạt lại khung thời gian 60 ngày về quyền chiến tranh. Giải thích này bị các nhà phê bình hoài nghi, cho rằng chính quyền đang cố né tránh giới hạn ủy quyền của Quốc hội. Điều đó nghĩa là chính quyền Trump tìm cách định nghĩa “tái mở chiến đấu sau khi ngừng bắn” là một hành động mới chứ không phải sự tiếp nối của cuộc chiến trước. Như vậy, Nhà Trắng có thể khẳng định mình vẫn nằm trong khung thời gian không cần ủy quyền chính thức từ Quốc hội.
从法理上看,这种解释非常可疑。美国《战争权力决议》的精神,本来就是防止总统绕开国会长期对外用兵。如果总统可以通过宣布停火、再宣布敌对行动恢复的方式不断重置时间表,那么国会的战争权力就会被大大削弱。但在现实政治中,共和党控制的国会未必愿意真正与特朗普摊牌,右翼主导的司法体系也未必会迅速阻止白宫行动。因此,法理上的争议很可能会被政治现实暂时压住。
Về mặt pháp lý, cách giải thích này rất đáng ngờ. Đạo luật Quyền Lực Chiến Tranh của Mỹ vốn có tinh thần là ngăn tổng thống né tránh Quốc hội khi sử dụng lực lượng vũ trang ở nước ngoài trong thời gian dài. Nếu tổng thống có thể liên tục thiết lập lại khung thời gian bằng cách tuyên bố ngừng bắn rồi lại tuyên bố khôi phục hành động thù địch, quyền lực của Quốc hội về chiến tranh sẽ bị xói mòn mạnh. Nhưng trong chính trị thực tế, Quốc hội do đảng Cộng hòa kiểm soát chưa hẳn muốn đối đầu thực sự với Trump, và hệ thống tư pháp do phe hữu dẫn dắt cũng chưa chắc sẽ nhanh chóng ngăn Nhà Trắng hành động. Do đó tranh cãi pháp lý rất có thể tạm thời bị thực tế chính trị đè nén.
然而,国会共和党人未必真的希望战争继续。中期选举临近,伊朗问题对共和党来说并不是加分题,而是减分题。共和党更希望把议题转回移民、治安、经济、文化战争或对民主党的攻击,而不是被迫解释为什么美国又陷入一场目标不清、成本不明、结束方式不确定的中东冲突。尤其是特朗普基本盘中有相当一部分选民本来就反感长期海外战争。对他们来说,强硬可以接受,长期卷入则很难接受;轰炸可以欢呼,阵亡名单和油价上涨却会迅速改变政治情绪。
Tuy nhiên, những nghị sĩ Cộng hòa ở Quốc hội chưa hẳn thật sự muốn chiến tranh kéo dài. Cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần, vấn đề Iran với đảng Cộng hòa không phải là điểm cộng mà có thể là điểm trừ. Đảng Cộng hòa muốn chuyển chủ đề trở lại vấn đề di cư, an ninh công cộng, kinh tế, “chiến tranh văn hóa” hoặc tấn công Đảng Dân chủ, hơn là phải giải thích vì sao Mỹ lại rơi vào một cuộc xung đột Trung Đông mà mục tiêu mơ hồ, chi phí không rõ, cách kết thúc không xác định. Đặc biệt trong cơ sở cử tri của Trump có phần lớn người vốn phản cảm với các cuộc chiến tranh lâu dài ở nước ngoài. Với họ, cứng rắn thì được, nhưng bị cuốn vào can dự lâu dài thì khó chấp nhận; ném bom có thể được hoan hô, nhưng bản danh sách tử vong và giá xăng tăng sẽ nhanh chóng thay đổi tâm lý chính trị.
经济压力同样不可忽视。临时停火期间,美国油价一度缓和,市场对通胀的焦虑有所下降;但只要美伊重新开火,能源价格就会迅速反弹,普通民众对通胀的体感也会随之回来。对特朗普而言,这尤其危险。因为他最核心的执政叙事之一,就是自己能够让美国更富、更安全、能源更便宜。一旦战争导致油价上涨,他就必须解释为什么一场他本来承诺可以迅速解决的危机,反而让美国人重新感到生活成本上升。
Áp lực kinh tế cũng không thể xem nhẹ. Trong thời gian tạm ngừng bắn, giá dầu ở Mỹ có lúc hạ nhiệt, thị trường bớt lo lạm phát; nhưng chỉ cần Mỹ-Iran tái nổ súng, giá năng lượng sẽ nhanh chóng bật lên, cảm nhận của người dân về lạm phát lại trở về. Với Trump điều này đặc biệt nguy hiểm, vì một trong những câu chuyện cốt lõi trong cương lĩnh của ông là ông có thể làm nước Mỹ giàu hơn, an toàn hơn và năng lượng rẻ hơn. Nếu chiến tranh làm giá dầu tăng, ông sẽ phải giải thích vì sao một khủng hoảng vốn được hứa hẹn giải quyết nhanh lại khiến người Mỹ cảm thấy chi phí sinh hoạt tăng lên.
参议员林赛·格雷厄姆的突然离世,则给白宫与国会关系增加了一层复杂性。格雷厄姆因主动脉夹层相关疾病突然去世;围绕其死因的阴谋论在社交媒体上扩散,但目前没有证据显示存在犯罪行为。 格雷厄姆生前是共和党内最具代表性的外交鹰派之一,也是特朗普在国会的重要盟友。他的去世不会让共和党对伊政策变软,反而可能在短期内强化“纪念格雷厄姆遗志”的政治压力。即便一些共和党议员并不愿意再次扩大对伊作战,他们也可能不愿在这个时间点公开反对以格雷厄姆名义推动的强硬政策。
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham đột ngột qua đời càng làm mối quan hệ giữa Nhà Trắng và Quốc hội thêm phức tạp. Graham chết vì bệnh liên quan bóc tách động mạch chủ; các thuyết âm mưu quanh nguyên nhân cái chết lan truyền trên mạng xã hội, nhưng hiện không có bằng chứng cho thấy có hành vi tội phạm. Graham khi còn sống là một trong những đại diện diều hâu ngoại giao tiêu biểu của đảng Cộng hòa, cũng là đồng minh quan trọng của Trump ở Quốc hội. Việc ông mất đi không khiến chính sách đối Iran của đảng Cộng hòa mềm đi; ngược lại có thể trong ngắn hạn tăng áp lực chính trị phải “tưởng niệm di sản Graham”. Ngay cả khi một số nghị sĩ Cộng hòa không muốn mở rộng chiến tranh với Iran, họ có thể không muốn công khai phản đối các chính sách cứng rắn được thúc đẩy nhân danh Graham vào thời điểm này.
这正是特朗普当前面临的悖论。他想要一场可以收费、可以包装、可以控制、可以宣布胜利的战争,但现实中的战争却会带来法理争议、选举压力、油价波动、盟友风险、伊朗反击和国会内部矛盾。他想把霍尔木兹海峡变成一个美国收费的安全通道,但伊朗可能把它变成一个长期不稳定的风险通道。他想把打击核设施入口变成摧毁伊朗核能力的象征性胜利,但伊朗可能把这变成继续推进核威慑、报复美国基地、团结国内民族主义情绪的理由。
Đó chính là nghịch lý Trump đang đối mặt. Ông muốn một cuộc chiến có thể thu phí, có thể đóng gói, có thể kiểm soát và có thể tuyên bố thắng lợi, nhưng thực tế chiến tranh mang đến các tranh cãi pháp lý, áp lực bầu cử, biến động giá dầu, rủi ro với đồng minh, phản kích của Iran và mâu thuẫn nội bộ Quốc hội. Ông muốn biến eo biển Hormuz thành một hành lang an ninh do Mỹ thu phí, nhưng Iran có thể biến nó thành một hành lang rủi ro bất ổn lâu dài. Ông muốn biến việc đánh vào lối vào cơ sở hạt nhân thành thắng lợi mang tính biểu tượng xóa bỏ năng lực hạt nhân Iran, nhưng Iran có thể biến điều đó thành lý do để tiếp tục đẩy mạnh răn đe hạt nhân, trả đũa các căn cứ Mỹ và củng cố cảm xúc dân tộc chủ nghĩa trong nước.
这条路的前方是收费化的长期消耗
Con đường phía trước là sự tiêu hao dài hạn theo hình thức thu phí
更大的问题在于,美国正在把“秩序提供者”的角色进一步商业化。过去,美国即便维护霸权,也会以国际公共品、航行自由、盟友安全、全球能源稳定等话语来包装。特朗普则更直接:美国保护你,所以你要付钱。这种话语短期内可能符合美国国内“美国优先”的情绪,但长期看会削弱美国秩序的合法性。因为盟友和伙伴会意识到,美国提供的不是稳定的安全承诺,而是一种随时重新定价的保护服务。敌手则会意识到,只要让这项服务成本不断上升,美国国内就会重新讨论它是否值得。
Vấn đề lớn hơn là Mỹ đang thương mại hóa vai trò “người cung cấp trật tự” nhiều hơn. Trước đây, dù duy trì bá quyền, Mỹ vẫn bao bọc bằng ngôn từ hàng hóa công cộng quốc tế, tự do hàng hải, an ninh cho đồng minh, ổn định năng lượng toàn cầu. Trump thì nói thẳng hơn: Mỹ bảo vệ các bạn, nên các bạn phải trả tiền. Cách diễn đạt này trong ngắn hạn có thể phù hợp với tâm lý “Nước Mỹ trên hết” trong nước, nhưng lâu dài sẽ làm suy yếu tính chính đáng của trật tự do Mỹ cung cấp. Vì đồng minh và đối tác sẽ nhận ra Mỹ không cung cấp một cam kết an ninh ổn định mà là một dịch vụ bảo vệ có thể được định giá lại bất cứ lúc nào. Kẻ thù thì sẽ nhận ra rằng chỉ cần làm cho chi phí dịch vụ này tăng lên, nội bộ Mỹ sẽ lại tranh luận xem nó có xứng đáng hay không.
所以,美伊危机最值得警惕的地方,不只是伊朗是否会封锁海峡,也不只是美国是否会轰炸核设施,而是特朗普正在用一种交易性语言重新定义战争。战争被包装成收费服务,战略被压缩成成本收益,胜利被简化成媒体叙事,法律被解释成时间窗口,盟友被视为付款方,敌人被当成谈判桌上可以被吓退的对手。问题是,伊朗不是一个会简单按照美国账单付款的对象,中东也不是一个可以通过收费制度重新稳定的市场。
Vì vậy, điều đáng cảnh giác nhất trong khủng hoảng Mỹ-Iran không chỉ là Iran liệu có phong tỏa eo biển hay không, cũng không chỉ là Mỹ có ném bom cơ sở hạt nhân hay không, mà là Trump đang dùng ngôn ngữ giao dịch để định nghĩa lại chiến tranh. Chiến tranh được đóng gói thành dịch vụ thu phí, chiến lược bị nén thành bài toán chi phí - lợi ích, chiến thắng bị đơn giản hóa thành câu chuyện truyền thông, pháp lý bị giải thích thành các khung thời gian, đồng minh bị coi là bên trả tiền, đối thủ bị xem như bên có thể bị dọa lui trên bàn đàm phán. Vấn đề là Iran không phải là bên sẽ đơn giản thanh toán theo hóa đơn của Mỹ, Trung Đông cũng không phải một thị trường có thể tái ổn định bằng cơ chế thu phí.
如果美国继续沿着这条路走下去,最可能出现的不是清晰胜利,而是收费化的长期消耗:美国不断投入军事资源维持所谓通航,伊朗不断制造风险证明美国无法完全控制局势,海湾国家在保护与暴露之间摇摆,以色列继续寻求更大打击空间,而美国国内则在“强硬姿态”和“战争厌倦”之间来回摆动。
Nếu Mỹ tiếp tục đi theo con đường này, điều có khả năng xảy ra nhất không phải là một chiến thắng rõ ràng, mà là tiêu hao lâu dài theo kiểu thu phí: Mỹ liên tục đổ nguồn lực quân sự để duy trì cái gọi là đảm bảo lưu thông, Iran liên tục tạo rủi ro để chứng minh Mỹ không thể hoàn toàn kiểm soát tình hình, các nước vùng Vịnh dao động giữa muốn được bảo vệ và sợ bị lộ, Israel tiếp tục tìm kiếm không gian để tấn công mạnh hơn, còn nội bộ Mỹ thì xoay vần giữa “thế mạnh” và “mệt mỏi vì chiến tranh”.
特朗普或许能够在某一天宣布自己又赢了,但真正的问题是,宣布“胜利”之后,美国是否真的更安全,中东是否真的更稳定,伊朗核问题是否真的更接近解决?
Có thể một ngày Trump sẽ tuyên bố mình lại thắng, nhưng vấn đề thật sự là sau khi tuyên bố “thắng lợi”, liệu Mỹ có thực sự an toàn hơn, Trung Đông có thực sự ổn định hơn, và vấn đề hạt nhân Iran có thực sự tiến gần đến giải quyết không?
从目前看,答案都很难乐观。特朗普也许能收取“过路费”,也许能炸毁某个核设施的入口,也许能重新启动一个六十天的战争权力时间表,甚至也许能在右翼媒体上制造一次短暂胜利。但这些都不能替代战略。美国在美伊危机中最大的风险,不是没有战术手段,而是把战术动作误认为战略成果;不是无法出牌,而是每打一张牌,都可能让整个牌局变得更难收拾。
Xét đến thời điểm hiện tại, câu trả lời khó mà lạc quan. Trump có thể thu được “phí qua lại”, có thể phá hủy lối vào một cơ sở hạt nhân nào đó, có thể khởi động lại một khung thời gian 60 ngày về quyền chiến tranh, thậm chí có thể tạo ra một chiến thắng ngắn hạn trên truyền thông cánh hữu. Nhưng tất cả những điều đó không thể thay thế chiến lược. Rủi ro lớn nhất của Mỹ trong khủng hoảng Mỹ-Iran không phải là thiếu các biện pháp tác chiến, mà là coi những hành động tác chiến như là kết quả chiến lược; không phải là không có nước đi, mà là mỗi nước đi lại có thể khiến cả ván bài trở nên khó dàn xếp hơn.
(孙太一,美国克里斯多夫纽波特大学政治科学系副教授)
(Sun Taiyi, Phó giáo sư Khoa Chính trị học, Christopher Newport University, Mỹ)
·