“唐罗主义”推动拉美彻底“右转”？没那么简单
Chủ nghĩa Trump–Bolsonaro thúc đẩy Mỹ Latinh hoàn toàn “quay sang hữu”? Không đơn giản như vậy
新华社墨西哥城7月15日电（记者陈威华 李子健 田德丰）2026年业已过半，随着右翼候选人今年在哥斯达黎加、哥伦比亚、秘鲁的总统选举中胜出，拉美地区“政治钟摆”正在右移。
Tân Hoa xã, Mexico City, 15/7 (phóng viên Trần Vi Hoa, Lý Tử Kiện, Điền Đức Phong) — Năm 2026 đã đi qua nửa chặng, cùng với việc các ứng viên cánh hữu giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử tổng thống năm nay ở Costa Rica, Colombia và Peru, “đồng hồ chính trị” ở Mỹ Latinh đang dịch chuyển về phía hữu.
当前拉美政局“右转”是否意味着地区意识形态格局迎来根本性重塑？美国特朗普政府的“唐罗主义”干涉政策又在其中扮演何种角色？分析人士认为，拉美“右翼回潮”是内外因素叠加作用的结果，也是地区政治中阶段性“钟摆效应”的体现。不论右翼还是左翼执政，破解发展困局、回应民众关切、实现国家长期稳定发展，都是拉美各国面对的重要课题。
Hiện sự “quay sang hữu” của tình hình chính trị Mỹ Latinh có phải báo hiệu một sự tái cấu trúc cơ bản về nhận thức hệ khu vực hay không? Chính sách can dự mang tên “chủ nghĩa Trump–Bolsonaro” của chính quyền Trump ở Mỹ đóng vai trò gì trong đó? Các nhà phân tích cho rằng, làn sóng “hồi sinh cánh hữu” ở Mỹ Latinh là kết quả của sự chồng chất các yếu tố trong và ngoài, đồng thời cũng là biểu hiện của “hiệu ứng con lắc” mang tính giai đoạn trong chính trị khu vực. Dù cánh hữu hay cánh tả cầm quyền, khai thông khó khăn phát triển, đáp ứng mối quan tâm của người dân và thực hiện phát triển ổn định lâu dài đều là những nhiệm vụ quan trọng mà các nước Mỹ Latinh phải đối mặt.
“前所未有地加速右转”
“Tăng tốc sang hữu chưa từng có”
2026年以来，右翼力量相继在多个拉美国家总统选举中胜出。2月1日，右翼政党主权人民党候选人劳拉·费尔南德斯在哥斯达黎加总统选举中胜出。6月24日，极右翼候选人德拉埃斯普列亚以微弱优势当选哥伦比亚新任总统。在今年6月举行的秘鲁总统选举第二轮投票中，右翼政党人民力量党候选人藤森庆子同样以微弱优势胜选。
Kể từ đầu năm 2026, lực lượng cánh hữu đã liên tiếp giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử tổng thống ở nhiều nước Mỹ Latinh. Ngày 1/2, ứng viên của đảng Chủ quyền Nhân dân, Laura Fernández, thắng cử tổng thống Costa Rica. Ngày 24/6, ứng viên cực hữu De la Espriella đắc cử tổng thống mới của Colombia với cách biệt mong manh. Trong vòng hai của cuộc bầu cử tổng thống Peru tổ chức vào tháng 6 năm nay, ứng viên của Đảng Lực lượng Nhân dân, Fujimori Keiko, cũng thắng cử với cách biệt hẹp.
图为6月21日德拉埃斯普列亚在哥伦比亚巴兰基亚一处投票站与选民交流。新华社发
Ảnh chụp ngày 21/6 cho thấy De la Espriella trao đổi với cử tri tại một điểm bỏ phiếu ở Barranquilla, Colombia. (Nguồn: Tân Hoa xã)
这些结果延续了2025年右翼政党在厄瓜多尔、玻利维亚、智利、洪都拉斯等国选举中“得势”的趋势，拉美“右翼巩固、左翼退潮”的政治格局进一步凸显。英国《经济学人》文章认为，当前拉美正“前所未有地加速右转”。
Những kết quả này tiếp nối xu hướng mà các đảng cánh hữu đã “trỗi dậy” trong các cuộc bầu cử năm 2025 ở Ecuador, Bolivia, Chile, Honduras và các nước khác, khiến bức tranh chính trị “cánh hữu củng cố, cánh tả suy yếu” ở Mỹ Latinh càng thêm rõ nét. Tạp chí The Economist của Anh nhận định, hiện Mỹ Latinh đang “tăng tốc sang hữu chưa từng có”.
广东外语外贸大学拉丁美洲研究中心主任袁东振表示，近年来在拉美得势的右翼政治力量在整体立场上更趋极端。这些右翼政治力量以打破现有政治僵局和治理困境为竞选口号，依托高度数字化的竞选策略，精准笼络大批对传统政治生态感到失望的年轻选民，推动右翼力量在拉美地区得势。
Viên Đông Chấn, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Mỹ Latinh của Đại học Ngoại ngữ và Ngoại thương Quảng Đông, cho rằng trong những năm gần đây các lực lượng chính trị cánh hữu lên ngôi ở Mỹ Latinh có xu hướng cực đoan hơn về lập trường tổng thể. Các lực lượng cánh hữu này lấy phá vỡ bế tắc chính trị hiện hữu và giải quyết khủng hoảng quản trị làm khẩu hiệu tranh cử, dựa vào chiến lược vận động kỹ thuật số cao độ để thu hút chính xác một lượng lớn các cử tri trẻ thất vọng với hệ sinh thái chính trị truyền thống, đẩy mạnh thế lực cánh hữu tại khu vực.
内外因交织促变
Nguyên nhân nội ngoại đan xen
专家认为，拉美右翼力量崛起是内部困境与外部干涉共同作用的结果。从内因看，拉美多国近年来普遍面临经济增长乏力、社会治安恶化的问题。多国选民对左翼政府治理下的国家经济和治安现状感到焦虑，转而把选票投给右翼候选人。
Các chuyên gia cho rằng sự trỗi dậy của lực lượng cánh hữu ở Mỹ Latinh là kết quả của sự tác động chung của khó khăn nội tại và can thiệp bên ngoài. Xét về nguyên nhân nội tại, nhiều nước Mỹ Latinh trong những năm gần đây đều đối mặt với tăng trưởng kinh tế suy yếu và tình hình an ninh xã hội xấu đi. Nhiều cử tri chuyển sang ủng hộ ứng viên cánh hữu vì lo ngại về thực trạng kinh tế và an ninh dưới các chính phủ cánh tả.
经济民生问题上，哥伦比亚国立大学历史系副教授埃尔南多·塞佩达认为，受制于有限的财政空间和严苛的外部经济环境，部分此前执政的左翼政府未能兑现消除贫困、扩大社会福利的承诺。面对不断上升的生活成本，选民逐渐对左翼政府失去信心，转而寄希望于右翼候选人承诺的自由市场改革。
Về vấn đề kinh tế và sinh kế, phó giáo sư khoa Lịch sử Đại học Quốc gia Colombia, Hernando Cepeda, cho rằng do không gian tài chính hạn hẹp và môi trường kinh tế quốc tế khắc nghiệt, một số chính phủ cánh tả trước đây không thể thực hiện được các cam kết xoá đói giảm nghèo, mở rộng phúc lợi xã hội. Trước chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, cử tri dần mất niềm tin vào chính phủ cánh tả và chuyển kỳ vọng sang các ứng viên cánh hữu hứa hẹn cải cách theo thị trường tự do.
在治安问题上，中国社会科学院拉丁美洲研究所副研究员李昊旻认为，近年来，拉美多国跨国犯罪、毒品贩运和黑帮暴力猖獗，社会治安有所恶化。右翼政客顺势提出“铁腕治安”主张，承诺从严打击黑帮和犯罪，迎合了选民寻求安全感的心理，收获不少基于治安诉求的选票。
Về vấn đề an ninh, nghiên cứu viên cấp cao phụ trách Mỹ Latinh thuộc Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, Lý Hạo Mân, cho rằng trong những năm gần đây nhiều nước Mỹ Latinh xuất hiện tội phạm xuyên quốc gia, buôn bán ma túy và bạo lực băng đảng hoành hành, khiến an ninh xã hội xấu đi. Các chính trị gia cánh hữu theo đó đưa ra chủ trương “siết chặt an ninh”, cam kết trấn áp mạnh tay băng đảng và tội phạm, đáp ứng tâm lý khao khát an toàn của cử tri và giành được không ít phiếu bầu dựa trên nhu cầu về an ninh.
5月1日，美国总统特朗普在首都华盛顿白宫南草坪接受媒体采访。新华社发（李源清摄）
Ảnh chụp ngày 1/5: Tổng thống Mỹ Trump trả lời phỏng vấn báo chí trên bãi cỏ phía nam Nhà Trắng ở thủ đô Washington. (Nguồn: Tân Hoa xã, Lý Nguyên Thanh chụp)
从外部因素看，自特朗普重返白宫以来，在拉美大肆推行“唐罗主义”，公然推行“拉右打左”政策，甚至直接干涉一些拉美国家选举，为拉美“右转”推波助澜。例如，在哥伦比亚举行总统选举期间，特朗普多次公开站台德拉埃斯普列亚；在去年的洪都拉斯总统选举中，特朗普声称若右翼国民党候选人纳斯里·阿斯富拉未获胜，美国将切断对洪援助，而阿斯富拉最终在选举中胜出。
Xét về yếu tố bên ngoài, kể từ khi Trump quay trở lại Nhà Trắng, chính quyền này đã ráo riết theo đuổi “chủ nghĩa Trump–Bolsonaro” ở Mỹ Latinh, công khai thực thi chính sách “kéo sang hữu, đánh vào cánh tả”, thậm chí trực tiếp can thiệp vào một số cuộc bầu cử ở khu vực, góp phần thúc đẩy xu hướng “quay sang hữu” ở Mỹ Latinh. Chẳng hạn, trong thời gian diễn ra bầu cử tổng thống Colombia, Trump nhiều lần công khai ủng hộ De la Espriella; trong cuộc bầu cử tổng thống Honduras năm ngoái, Trump tuyên bố nếu ứng viên cánh hữu Đảng Quốc gia Nasry Asfura không thắng thì Mỹ sẽ cắt viện trợ cho Honduras, và Asfura cuối cùng đã thắng cử.
袁东振认为，美国通过外部制裁施压和内部政治渗透相结合的手段，挑动拉美各国内部左右力量对立，加剧地区政治生态的极化与撕裂。与此同时，保守主义思潮蔓延，欧美多国右翼政党上台执政，也在一定程度上助推了拉美右翼力量的崛起。
Viên Đông Chấn cho rằng, Mỹ đã kết hợp các biện pháp trừng phạt bên ngoài với thâm nhập chính trị nội bộ để gây sức ép, kích động đối đầu giữa lực lượng cánh tả và cánh hữu trong các nước Mỹ Latinh, làm gia tăng cực đoan hóa và chia rẽ trong hệ sinh thái chính trị khu vực. Đồng thời, tư tưởng bảo thủ lan rộng và việc nhiều đảng cánh hữu ở châu Âu và Mỹ nắm quyền cũng phần nào thúc đẩy sự trỗi dậy của lực lượng cánh hữu ở Mỹ Latinh.
自主发展才是正道
Phát triển tự chủ mới là con đường chính
专家认为，近来拉美政坛呈现的“右转”趋势，并不代表地区意识形态格局出现根本性重塑。
Các chuyên gia cho rằng xu hướng “quay sang hữu” gần đây ở chính trường Mỹ Latinh không đồng nghĩa với việc nhận thức hệ khu vực đã thay đổi căn bản.
从历史上看，拉美社会整体意识形态色彩并不浓厚，左与右的“钟摆效应”是拉美政治常态。中国国际问题研究院拉美和加勒比研究所学者章婕妤说，自20世纪80年代拉美结束军事独裁统治以来，地区国家就进入了长期左右交替执政的周期。
Xét về lịch sử, màu sắc nhận thức hệ trong xã hội Mỹ Latinh nhìn chung không đậm nét, việc “con lắc” giữa cánh tả và cánh hữu là trạng thái bình thường trong chính trị khu vực. Chương Kiệt Du, học giả tại Viện Nghiên cứu Mỹ Latinh và Caribe thuộc Học viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế Trung Quốc, nói rằng kể từ những năm 1980 khi Mỹ Latinh chấm dứt chế độ độc tài quân sự, các nước trong khu vực đã bước vào chu kỳ thay phiên cầm quyền giữa cánh tả và cánh hữu kéo dài.
近年来，拉美政党左右轮替速度加快，但本质上仍是左右翼势均力敌的博弈格局。今年秘鲁、哥伦比亚等国左右翼候选人在选举中选情胶着，右翼候选人仅以微弱优势胜选，也说明选举结果更多取决于政党的执政表现和候选人的竞选策略，而非真正意义上的意识形态转变。
Gần đây, tốc độ luân phiên giữa các đảng phái cánh tả và cánh hữu có tăng nhanh, nhưng về bản chất vẫn là trò chơi cân bằng lực lượng giữa hai bên. Ở các nước như Peru, Colombia năm nay, thế cờ giữa ứng viên cánh tả và cánh hữu rất căng thẳng, các ứng viên cánh hữu chỉ thắng với cách biệt mong manh, điều này cũng cho thấy kết quả bầu cử phụ thuộc nhiều hơn vào hiệu quả cầm quyền của các đảng và chiến lược tranh cử của các ứng viên, chứ không phải là một sự chuyển dịch nhận thức hệ mang tính bản chất.
6月7日，藤森庆子在秘鲁首都利马参加总统选举第二轮投票。新华社发（玛丽安娜·巴索摄）
Ảnh chụp ngày 7/6: Fujimori Keiko tham gia vòng hai bầu cử tổng thống tại thủ đô Lima, Peru. (Nguồn: Tân Hoa xã, Ma Lệ An Na chụp)
分析人士认为，无论是右翼还是左翼执政，其治理成效最终取决于能否切实回应民生关切、维护国家稳定以及推动经济社会可持续发展。在内外挑战交织叠加的背景下，拉美地区国家坚持独立自主、深化务实合作才是正道。哥伦比亚学者塞佩达说，地区国家只有坚定捍卫国家主权，反对外部霸权干涉，持续推进区域一体化建设，深化多边务实合作，才能不断提升自主发展能力，实现稳定和长期可持续发展。
Các nhà phân tích cho rằng, dù cánh hữu hay cánh tả cầm quyền, hiệu quả quản trị cuối cùng phụ thuộc vào việc có thực sự đáp ứng được những mối quan tâm của người dân, duy trì ổn định quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế‑xã hội bền vững hay không. Trong bối cảnh các thách thức trong và ngoài nước đan xen, các quốc gia Mỹ Latinh cần kiên trì độc lập tự chủ, tăng cường hợp tác thực dụng mới là con đường đúng đắn. Học giả Colombia Cepeda cho rằng, các nước trong khu vực chỉ có thể không ngừng nâng cao năng lực phát triển tự chủ, đạt được ổn định và phát triển bền vững lâu dài khi kiên quyết bảo vệ chủ quyền quốc gia, phản đối sự can thiệp bá quyền bên ngoài, tiếp tục thúc đẩy hội nhập khu vực và sâu rộng hợp tác đa phương mang tính thực dụng.
·