中日相互尊重才能稳定合作 言之有物方可恢复对话
Trung–Nhật tương kính mới có thể ổn định hợp tác; chỉ khi có nội dung thiết thực mới khôi phục đối thoại
作者:蒋丰 来源:日本华侨报
Tác giả: Tưởng Phong Nguồn: Nhật Bản Hoa kiều báo
原日本驻华大使宫本雄二近日为共同社撰文,呼吁日本尽快恢复对华对话,并指出日本对华战略应当把重点放在构建和平、稳定的合作关系上。这位长期从事对华外交的资深外交官,在中日关系持续低迷、地区安全形势不断变化的背景下发出这一呼吁,无疑具有现实意义,也折射出日本战略界对当前对华政策的反思正在逐渐增加。
Cựu đại sứ Nhật Bản tại Trung Quốc Miyamoto Yūji gần đây đã viết cho Kyodo News kêu gọi Nhật Bản sớm khôi phục đối thoại với Trung Quốc, đồng thời cho rằng chiến lược đối Trung của Nhật nên đặt trọng tâm vào xây dựng một mối quan hệ hợp tác hòa bình, ổn định. Vị nhà ngoại giao kỳ cựu, lâu năm làm công tác với Trung Quốc này đưa ra lời kêu gọi trong bối cảnh quan hệ Trung–Nhật duy trì ở mức ảm đạm và tình hình an ninh khu vực không ngừng thay đổi; điều đó không chỉ có ý nghĩa thực tế mà còn phản ánh việc giới chiến lược Nhật Bản đang dần tăng cường suy ngẫm về chính sách đối Trung hiện nay.
宫本雄二提出,对华战略应当服务于日本整体国家战略,不能让安全、经济、文化、外交四大领域彼此割裂,更不能让某一个领域主导全部对华关系。这种主张,体现出一种较为成熟的战略思维,也说明越来越多日本有识之士开始意识到,中日关系不是一道单项选择题,而是一篇需要统筹兼顾的大文章。
Miyamoto Yūji đề xuất rằng chiến lược đối Trung nên phục vụ cho chiến lược quốc gia tổng thể của Nhật Bản, không thể để bốn lĩnh vực an ninh, kinh tế, văn hóa và ngoại giao bị tách rời nhau, càng không thể để một lĩnh vực nào đó chi phối toàn bộ quan hệ với Trung Quốc. Quan điểm này thể hiện một tư duy chiến lược tương đối chín muồi, cũng cho thấy ngày càng nhiều người có hiểu biết ở Nhật bắt đầu nhận ra rằng quan hệ Trung–Nhật không phải là một câu hỏi lựa chọn đơn lẻ, mà là một vấn đề lớn cần được tổng hợp và cân nhắc toàn diện.
事实上,中日关系发展到今天,已经进入一个必须重新寻找平衡点的重要阶段。中国连续多年保持日本最大贸易伙伴地位,两国产业链、供应链高度融合,人员往来、地方交流、文化合作拥有深厚基础。与此同时,围绕台海问题、东海问题以及安全保障议题,两国之间的战略互疑不断加深,政治氛围明显降温。合作需求与安全焦虑并存,已经成为当前中日关系最鲜明的特征。
Thực tế là quan hệ Trung–Nhật đến nay đã bước vào một giai đoạn quan trọng, buộc phải tìm lại điểm cân bằng. Trung Quốc nhiều năm liên tiếp giữ vị thế bạn hàng lớn nhất của Nhật Bản, chuỗi ngành, chuỗi cung ứng giữa hai nước hòa nhập sâu, giao lưu nhân sự, trao đổi địa phương và hợp tác văn hóa có nền tảng vững chắc. Đồng thời, xung quanh vấn đề eo biển Đài Loan, vấn đề biển Hoa Đông cùng các vấn đề an ninh và bảo đảm an toàn, sự nghi ngờ chiến lược giữa hai nước ngày càng sâu sắc, bầu không khí chính trị rõ ràng hạ nhiệt. Nhu cầu hợp tác cùng nỗi lo an ninh tồn tại song song đã trở thành đặc trưng nổi bật nhất của quan hệ Trung–Nhật hiện nay.
正因为如此,宫本雄二强调“稳定合作”,值得认真思考。稳定合作的真正前提,是相互尊重。所谓相互尊重,首先就是尊重彼此核心利益和重大关切。中日两国之间可以存在分歧,也可以保持不同制度、不同价值观,但不能一方面呼吁合作,另一方面又不断触碰对方的政治底线;不能一方面强调对话,另一方面又借助外部力量不断向对方施压;更不能一边希望扩大经贸合作,一边不断渲染所谓“中国威胁”,人为制造安全对立。一个国家如果始终把另一个国家预设为战略威胁,就很难真正建立稳定合作关系;反之,只有坚持平等相待、尊重彼此发展道路和合理利益诉求,稳定合作才有现实基础。
Chính vì vậy, Miyamoto Yūji nhấn mạnh “ổn định hợp tác” là điều đáng để suy nghĩ nghiêm túc. Tiền đề thực sự của hợp tác ổn định là sự tôn trọng lẫn nhau. Sự tôn trọng lẫn nhau trước hết là tôn trọng lợi ích cốt lõi và những mối quan ngại lớn của nhau. Hai nước Trung–Nhật có thể tồn tại khác biệt, có thể duy trì các chế độ và giá trị khác nhau, nhưng không thể một mặt kêu gọi hợp tác mà mặt khác lại liên tục chạm tới những giới hạn chính trị của đối phương; không thể một mặt nhấn mạnh đối thoại mà mặt khác lại lợi dụng thế lực bên ngoài để không ngừng gây sức ép lên đối phương; càng không thể vừa mong muốn mở rộng hợp tác kinh tế-thương mại vừa liên tục thổi phồng cái gọi là “mối đe dọa Trung Quốc”, cố ý tạo dựng sự đối lập an ninh. Nếu một nước luôn xem nước kia là mối đe dọa chiến lược thì rất khó xây dựng quan hệ hợp tác ổn định; ngược lại, chỉ khi kiên trì đối xử bình đẳng, tôn trọng con đường phát triển và các yêu cầu về lợi ích hợp lý của nhau thì hợp tác ổn định mới có cơ sở hiện thực.
值得关注的是,宫本雄二还呼吁日本应尽快恢复对华对话。这一判断同样切中当前中日关系的关键所在。
Đáng chú ý là Miyamoto Yūji còn kêu gọi Nhật Bản nên sớm khôi phục đối thoại với Trung Quốc. Phán đoán này cũng trúng vào điểm then chốt của quan hệ Trung–Nhật hiện nay.
去年11月以来,由于日本国内围绕“台湾有事”等议题不断释放错误信号,两国高层政治互信受到冲击,政府间对话明显减少。事实证明,对话中断并不会减少分歧,反而容易导致误判累积、误解扩大,使双方失去及时沟通和危机管控的机会。因此,恢复对话确有必要,而且越早越好。
Từ tháng 11 năm ngoái trở đi, do trong nước Nhật Bản liên tục phát ra những tín hiệu sai lệch xung quanh các chủ đề như “vấn đề Đài Loan”, niềm tin chính trị giữa lãnh đạo hai nước bị ảnh hưởng, đối thoại chính phủ với chính phủ rõ ràng giảm sút. Thực tế cho thấy việc gián đoạn đối thoại không làm giảm khác biệt, trái lại dễ dẫn đến tích tụ đánh giá sai, mở rộng hiểu lầm, khiến đôi bên mất đi cơ hội giao tiếp kịp thời và kiểm soát khủng hoảng. Do đó, việc khôi phục đối thoại thực sự là cần thiết, và càng sớm càng tốt.
但是,恢复对话不能停留在形式上,更不能为了对话而对话。恢复对话的前提,是言之有物。
Tuy nhiên, khôi phục đối thoại không thể dừng lại ở hình thức, càng không thể vì đối thoại mà đối thoại. Tiền đề của việc khôi phục đối thoại là phải có nội dung thực chất.
所谓言之有物,就是要拿出解决问题的诚意,而不是停留在外交辞令;就是要围绕双方真正关心的问题交换意见,而不是重复各自立场;就是要让对话能够产生实际成果,而不是沦为媒体镜头前的政治表演。如果只是简单恢复接触,却没有推动问题解决的政治意愿,那么再频繁的会谈也难以改善两国关系。
Có nội dung thực chất có nghĩa là phải đưa ra thành ý giải quyết vấn đề, chứ không chỉ dừng ở những lời ngoại giao; có nghĩa là cần trao đổi ý kiến xoay quanh những vấn đề mà cả hai bên thật sự quan tâm, chứ không phải lặp lại các lập trường riêng; có nghĩa là để cho đối thoại có thể sinh ra những kết quả thực tế, chứ không bị biến thành màn trình diễn chính trị trước ống kính truyền thông. Nếu chỉ đơn giản khôi phục tiếp xúc nhưng không có ý chí chính trị để thúc đẩy giải quyết vấn đề thì dù tổ chức bao nhiêu cuộc gặp cũng khó cải thiện quan hệ hai nước.
中日两国无论是在安全领域加强危机管控,还是在经济合作、绿色发展、科技创新、地方交流、人文往来等方面拓展合作空间,都需要建立在能够解决实际问题的沟通机制之上。只有让每一次对话都有内容、有成果、有落实,双方才能不断积累新的政治互信。
Dù là tăng cường quản trị khủng hoảng trong lĩnh vực an ninh, hay mở rộng không gian hợp tác về kinh tế, phát triển xanh, đổi mới khoa học-công nghệ, giao lưu địa phương và giao lưu nhân văn, cả hai nước Trung–Nhật đều cần xây dựng trên cơ chế giao tiếp có khả năng giải quyết các vấn đề thực tế. Chỉ khi mỗi lần đối thoại đều có nội dung, có kết quả, có triển khai thì đôi bên mới liên tục tích lũy được lòng tin chính trị mới.
今年是《中日和平友好条约》缔结四十八周年。国际格局深刻调整,地区形势复杂变化,中日作为亚洲两大重要国家,比任何时候都更需要保持战略定力,也比任何时候都更需要建立成熟稳定的相处之道。
Năm nay là kỷ niệm 48 năm ký kết Hiệp ước Hữu nghị và Hòa bình Trung–Nhật. Trật tự quốc tế đang được điều chỉnh sâu sắc, tình hình khu vực biến động phức tạp, với tư cách hai quốc gia lớn quan trọng ở châu Á, Trung–Nhật cần giữ sự kiên định chiến lược hơn bao giờ hết, cũng cần hơn bao giờ hết xây dựng một lối ứng xử chín chắn, ổn định.
宫本雄二的文章,再次提醒日本社会重新思考对华战略的方向。稳定合作,绝不是放弃原则,而是建立在相互尊重基础上的理性选择;恢复对话,也绝不是简单重启交流,而应建立在言之有物、务求实效的基础之上。只有坚持相互尊重,才能真正走向稳定合作;只有坚持务实沟通,才能真正恢复互信对话。这既符合中日两国人民的共同利益,也符合亚洲和平稳定的大局,更符合未来中日关系健康发展的根本方向。
Bài viết của Miyamoto Yūji một lần nữa nhắc nhở xã hội Nhật Bản suy nghĩ lại về định hướng chiến lược đối Trung. Ổn định hợp tác tuyệt đối không phải là bỏ qua nguyên tắc, mà là lựa chọn lý trí dựa trên nền tảng tôn trọng lẫn nhau; khôi phục đối thoại cũng không phải đơn thuần khởi động lại trao đổi, mà nên được xây dựng trên cơ sở có nội dung thiết thực và yêu cầu hiệu quả. Chỉ khi kiên trì tôn trọng lẫn nhau, mới có thể thực sự hướng tới hợp tác ổn định; chỉ khi kiên trì giao tiếp thực dụng, mới thực sự khôi phục được đối thoại và lòng tin. Điều này vừa phù hợp với lợi ích chung của nhân dân hai nước Trung–Nhật, vừa phù hợp với cục diện hòa bình, ổn định của châu Á, và càng phù hợp với phương hướng cơ bản cho sự phát triển lành mạnh của quan hệ Trung–Nhật trong tương lai.
·